۱۸دسامبر ۲۰۲۵ - مطالعهٔ اخیر کاهش قابل ‌توجه و وابسته به زمان در سطح قند خون(FBS  یا قند خون ناشتا و PPBS یا قند خون پس از غذا) را در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ نشان داد؛ گروهی که ترکیب یوگا و پیاده‌ روی را انجام دادند، بیشترین بهبود را تجربه کردند. این مطالعهٔ مقدماتی در نوامبر ۲۰۲۵ در مجلهٔCureus  منتشر شد.

پیش ‌زمینهٔ مطالعه

دیابت نوع ۲ (T2DM) یک بیماری مزمن متابولیک شایع است که عمدتاً با نقص در ترشح انسولین توسط سلول‌ های بتای پانکراس و ناتوانی بافت‌ های حساس به انسولین در پاسخ مؤثر به آن مشخص می ‌شود. این بیماری کیفیت زندگی بیماران را به ‌شدت تحت تأثیر قرار داده، هزینه‌ های درمانی را افزایش می ‌دهد و خطر مرگ‌ومیر ناشی از عوارض جدی را بالا می ‌برد. در کنار دارو و رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی یک رویکرد درمانی مقرون‌ به‌ صرفه و شناخته ‌شده برای مدیریت دیابت نوع ۲ است. یوگا و پیاده‌ روی هر دو راهکارهای ساده و کم ‌هزینه برای ارتقای سلامت بیماران دیابتی محسوب می ‌شوند. انجمن دیابت آمریکا نیز یوگا را به‌ عنوان فعالیت بدنی مفید برای بیماران دیابتی به رسمیت شناخته است. با توجه به شیوع جهانی چاقی و گسترش سریع دیابت نوع ۲، اجرای مداخلات سبک زندگی کم‌ هزینه و مؤثر ضرورت دارد.

مرور مطالعه

برای سنجش اثربخشی این روش‌ های غیر دارویی، پژوهشگران یک طراحی پایلوت شبه ‌تجربی را به ‌کار گرفتند. داده‌ ها طی سه ماه در منطقه ی میرزا از ناحیهٔ کامروپ روستایی در آسام، جمع ‌آوری شد. مطالعه شامل ۲۰ فرد بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲بود که با داروهای خوراکی ضد‌هایپرگلایسمی تحت درمان بودند، سابقهٔ ابتلا به دیابت نوع ۲ به مدت ۵ تا ۱۰سال داشتند و در محدودهٔ سنی ۳۰ تا ۶۰ سال قرار می ‌گرفتند.

این بیماران به چهار گروه تقسیم شدند:

·  گروه یک(یوگا):۶۰ دقیقه، ۵بار در هفته به مدت ۱۲ هفته

·  گروه دو(پیاده‌ روی): ۳۰ دقیقه، ۵بار در هفته به مدت ۱۲هفته

·  گروه سه(ترکیبی): یوگا ۶۰دقیقه و پیاده ‌روی ۳۰ دقیقه در روزهای متناوب

·  گروه چهار(کنترل): مراقبت معمول بدون تغییر

تأیید بیوشیمیایی برای ابتلا به دیاب نوع 2 الزامی بود: قند خون ناشتا ≥ ۱۲۶میلی گرم بر دسی لیتر، قند خون دو ساعت پس از غذا ≥ ۲۰۰میلی گرم بر دسی لیتر، یاHbA1c  مساوی یا بیش از 6.5 درصد. همهٔ گروه ‌ها رژیم دارویی خود را حفظ کردند و مشاورهٔ تغذیه ای استاندارد دریافت نمودند. شاخص ‌های اصلی شامل FBS، PPBS،HbA1c  و کیفیت زندگی (QoL) بر اساس پرسشنامهٔ[1]WHOQOL-BREF  بودند.

یافته ‌های مطالعه

·  گروه‌ های مداخله نسبت به گروه کنترل که هیچ تغییر معنی‌ داری در شاخص ‌های قند خون نشان نداد، بهبود واضحی داشتند.

·  هر سه گروه یوگا، پیاده ‌روی و ترکیبی کاهش تدریجی و قابل‌ توجهی در میانگین FBS و  PPBSداشتند؛ بیشترین بهبود در گروه ترکیبی مشاهده شد.

·  در طول ۱۲هفته، هر سه گروه کاهش معنی ‌دارHbA1c  را نشان دادند.

·  گروه یوگا بهبودهایی در حوزهٔ جسمی و روانی داشت. گروه پیاده‌ روی افزایش قابل ‌توجهی در کیفیت زندگی روانی و بهبود تدریجی روابط اجتماعی نشان داد. گروه ترکیبی افزایش پایدار در امتیازQoL روانی داشت.

·  حوزهٔ محیطی در همهٔ گروه‌ ها بدون تغییر باقی ماند. گروه کنترل هیچ بهبودی در هیچ حوزهٔQoL  نشان نداد.

پیامدهای بالینی

با توجه به مقرون ‌به ‌صرفه بودن و دسترس ‌پذیری این مداخلات، ادغام یوگا، پیاده ‌روی یا ترکیب آن ‌ها در برنامه ‌های جامع مدیریت دیابت می ‌تواند به‌ عنوان درمان کمکی مؤثر برای بهبود نتایج بالینی و کیفیت زندگی بیماران عمل کند. هرچند حجم نمونهٔ کوچک (۲۰نفر)، مدت کوتاه و طراحی شبه‌ تجربی نیازمند تأیید این یافته‌ ها در مطالعات گسترده‌ تر است.

برای پزشکان، این نتایج ارزش افزودن فعالیت بدنی ساختارمند به پروتکل ‌های درمانی دیابت نوع ۲را تقویت می ‌کند. یوگا و پیاده ‌روی، چه به‌ طور جداگانه و چه ترکیبی، مداخلات غیر دارویی قدرتمندی هستند که کنترل قند خون را بهبود می ‌بخشند؛ به‌ ویژه رویکرد ترکیبی که بیشترین اثر را بر کاهشFBS  وPPBS داشت. علاوه بر این، بهبودهای مشاهده‌ شده در حوزه‌ های روانی و اجتماعی کیفیت زندگی نشان می ‌دهد که این مداخلات به ارتقای کلی سلامت بیماران دیابتی کمک می ‌کنند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/integrating-low-cost-interventions-yoga-and-walking-demonstrate-significant-glycemic-benefit-in-type-2-diabetes-160843